شرطی اتفاقی، در آثار مربوط به منطق تطبیقی، تحلیل های گوناگون و اغلب ناسازگار را دامن زده است. در آثار معاصران، دو رویکرد به بحث شرطی اتفاقی وجود دارد: رویکرد موجهاتی و رویکرد جدول ارزشی. در رویکرد نخست، فرمول های منطق موجهات جدید، شامل ادات های ضرورت و امکان، در تحلیل شرطی های اتفاقی به کار رفته است. در رویکرد دوم، از جداول ارزش برای بررسی مساله استفاده کرده اند. در این مقاله، علاوه بر بیان و نقد نظریات موجود، به صورت بندی و تحلیل جدیدی از موضوعات مورد مناقشه در هر دو زمینه دست یافته ایم.

نوشتار حاضر تلاشی برای تحلیل سور شرطی لزومی است. رویکرد های متفاوتی در تحلیل سور شرطی وجود دارد. بعضی آن را شبه سور می دانند و بعضی آن را مبتنی بر منطق زمان و یا منطق موجهات تحلیل نموده اند. در این مقاله پس از بررسی و نقد این رویکردها، ابتدا مصادیق شرطی لزومی در زبان طبیعی را مورد بررسی قرار داده ایم، سپس چگونگی فرمول بندی آنها را در منطق جدید مشخص نموده ایم. همچنین به بررسی پیش فرض های موجود در منطق قدیم پرداخته ایم که صحت استنتاج های موجود در آن منطق، مبتنی بر آنهاست. در رویکرد حاضر نشان داده می شود که شرطی لزومی سرانجام تنها با استفاده از منطق ربط و منطق موجهات تحلیل می شود. همچنین برای درستی استنتاج ها، قبول دو پیش فرض «امکان مقدم» و «ضروری بودن رابطه مقدم و تالی در کلی ها» مورد نیاز است.

در تطبیق منطق قدیم و جدید، یکی از بزرگ ترین دشواری ها مربوط به «پیش فرض وجودی» (یا به زبان فلسفه اسلامی، «قاعده فرعیه») است. منطق جدید، با نفی این پیش فرض و قاعده، محصولات اربع را به گونه ای تحلیل کرده است که بسیاری از قواعد منطق قدیم، بر پایه آن، نامعتبر می گردد. در مواجهه با این پدیده، برخی قاعده فرعیه را نادرست شمرده اند و برخی دیگر، منطق جدید را در نادیده گرفتن این قاعده سرزنش کرده ند. گروه سومی، نیز، با توجیه یا با پیشنهاد تلاش کرده اند میان این دو منطق آشتی برقرار سازند.گروه اول (پیروان منطق جدید)، درباره بداهت قاعده فرعیه و پیش فرض وجودی سخنی برای گفتن ندارند و گروه دوم، نیز، در تحلیل صوری و فرمول بندی محصورات اربع، دستشان خالی است. گروه سوم، که در این میان، تلاش های ارزنده ای در هر دو زمینه دارند، موضوع اصلی پژوهش در این مقاله را تشکیل می دهند. در این مقاله، نشان داده ایم که همه تلاش های این گروه، نیز با شکست مواجه شده است و هر پیشنهادی در این زمینه، هرچند برخی ایرادها را از میان برداشته، اما در حل همه آنها ناکام بوده و در برخی موارد، حتی دشواری های تازه ای پدید آورده است. در پایان نتیجه گرفته ایم که نزاع میان منطق قدیم و جدید همچنان گشوده است و منطق دانان کشورمان، تاکنون، تحلیلی از محصورات ارایه نکرده اند که هم قاعده فرعیه را نگاه دارد هم به زبان صوری منطق جدید بیان شده باشد.

منطق جدید با پیشرفت ها و توسعه های گسترده ای که داشته است می تواند ابزاری قوی جهت تبیین براهین فلسفی و الاهیاتی به شمار رود. اصل موضوعی بودن سیستم های منطقی جدید کمک بزرگی در کشف سازگاری یا ناسازگاری های استدلال های فلسفی و الاهیاتی است. افزون بر این، اهمیت اصل موضوعی کردن نظام های فلسفی و الاهیاتی بر اهل نظر پوشیده نیست و استفاده از نظام های پیشرفته منطقی جدید برای این هدف مهم نیز می تواند سودمند باشد.در این جستار برآنیم که با ذکر نمونه هایی، نحوه کاربرد و اهمیت نظام های منطقی جدید و روش اصل موضوعی را در حل پاره ای از مهم ترین مسایل الاهیاتی نشان دهیم.یکی از مسایل مهم و زیر بنایی الاهیات مساله اثبات وجود باری است. یافتن براهین مستحکم اثبات وجود خدا مبتنی بر نظام های منطقی جدید دیری نیست که برخی از بزرگ ترین منطق دانان جدید را به خود مشغول داشته است؛ بنابراین، برای آشنایی با نمونه های گوناگون این تلاش ها مهم ترین آن ها در این تحقیق ذکر شده و با توجه به وسعت یک مقاله یکی از این براهین که بر منطق موجهات جدید مبتنی است مورد بررسی تحلیلی قرار گرفته.

قدرت از مباحث کلیدی علوم سیاسی است و از ابعاد مختلف مورد کنکاش قرار گرفته است. مسئله ما این است که چگونه یک قدرت محدود و معدود که در ظاهر متلاشی شده، در تاریخ به عنوان پیروز مطرح می‏شود و آنکه در ظاهر پیروز شده، شکست خورده و منفور معرفی می‏شود. این مسئله از مسائلی است که کمتر در مطالعات قدرت شناسی به آن پرداخته شده است. این بحث را با استفاده از روش دلالت و با تأکید بر اندیشه آیت الله خامنه‏ای مورد کنکاش قرار می‏دهیم. یافته تحقیق حکایت از آن دارد آنچه دو عامل قدرت مادی و معنوی را از یکدیگر سوا می‏کند و تمایز می‏بخشد جهت گیریِ آن دو است. جهت‏گیریِ قدرت معنوی توحید، صلاح و فلاح و نجات انسان از بی‏عدالتی و مصائب مادّی و معنوی است، حال آنکه در قدرت مادی توحید نقش محوری ندارد و منفعت مادی و دنیوی صاحبان رسانه و سلاح و سرمایه حرف اول و آخر را می‏زند و آنچه مهم نیست سرنوشت انسان‏هاست. آنچه در اندیشه الهی اصالت دارد قدرت معنوی است و قدرت مادی باید در خدمت قدرت معنوی قرار بگیرد، اما باید دانست که در مصاف قدرت مادی و معنوی، پیروزی از آن قدرت معنوی است؛ گرچه در ظاهر شکست بخورد. البته مدت زمان و کوتاهی و بلندی آن را صبر و ایمان مؤمنان رقم می‏زند.